De grootste kennisbank van het HBO

Inspiratie op jouw vakgebied

Vrij toegankelijk

Terug naar zoekresultatenDeel deze publicatie

Bodemenergie in gemeente Horst a/d Maas met beleid?

Rechten: Alle rechten voorbehouden

Bodemenergie in gemeente Horst a/d Maas met beleid?

Rechten: Alle rechten voorbehouden

Samenvatting

De toepassing van bodemenergiesystemen (open en gesloten systemen) kan een positieve bijdrage
leveren aan het verminderen van het energieverbruik voor de verwarming en koeling van gebouwen.
Daarmee kan een bijdrage worden geleverd aan het behalen van de landelijke
duurzaamheidsdoelstelling van 16% aan duurzame energie in 2020. Het is dan ook van belang om de
toepassing van bodemenergiesystemen te stimuleren en waar nodig te reguleren. Om dit te kunnen
bewerkstelligen heeft de Rijksoverheid het Wijzigingsbesluit bodemenergiesystemen (AMvB
Bodemenergie) vastgesteld, dat op 1 juli 2013 inwerking treedt. De AMvB Bodemenergie stelt regels
voor de aanleg, gebruik en beëindiging van open en gesloten bodemenergiesystemen.
Momenteel is er sprake van een ongelijk speelveld tussen open en gesloten systemen. Voor de open
systemen geldt namelijk een vergunningplicht op grond van de Waterwet en voor de gesloten
systemen niet. Het gevolg hiervan is dat dit de keuze voor een bepaald bodemenergiesysteem gaat
sturen. Het is echter van belang dat de keuze wordt gemaakt op basis van prestatie en kwaliteit.
Door het ontbreken van regels voor gesloten systemen geldt momenteel het principe “wie het eerst
komt, die het eerst maalt”. Als gevolg hiervan wordt er minder doelmatig gebruik gemaakt van
bodemenergie en zijn er minder kansen om bodemenergiesystemen toe te passen. Zo kan in
gebieden met een grote energiebehoefte voor bodemenergiesystemen een beperkte ruimte in de
ondergrond ontstaan. De kans op negatieve interferentie tussen bodemenergiesystemen onderling is
dan groter. Het gevolg van de interferentie is een verlaging van het energierendement.
Om de duurzaamheiddoelstelling van 16% in 2020 te kunnen behalen is het van belang om te
voorkomen dat bodemenergiesystemen elkaar negatief beïnvloeden. Hiertoe is het van belang om
een afwegingskader te vormen om de ordening van bodemenergiesystemen in de ondergrond goed te
kunnen regelen, met de daarbij behorende bevoegdheden. De AMvB Bodemenergie biedt gemeente
en provincie (in bijzondere gevallen) daartoe de mogelijkheid om gebieden aan te wijzen waar
ordening van bodemenergiesystemen gewenst is (de interferentiegebieden). Gemeente en provincie
kunnen voor de vergunningplichtige gesloten en open systemen beleidsregels vaststellen. Op deze
manier kan binnen een interferentiegebied maar, ook er buiten gericht sturing worden gegeven aan
bodemenergie.
Om als gemeente Horst a/d Maas een bijdrage te kunnen leveren aan de duurzaamheidsdoelstelling,
is het van belang om te onderzoeken in hoeverre er in de gemeente noodzaak is om
bodemenergiesystemen te stimuleren dan wel te reguleren. Hiervoor moet onderzocht worden of er
gebieden zijn met een grote energiebehoefte en een beperkte ruimte in de ondergrond. Bekeken moet
worden of daarvoor een goede ordening van bodemenergiesystemen in de ondergrond met beleid
gewenst is.
De bodem in de gemeente Horst a/d Maas is goed tot zeer goed geschikt voor gesloten systemen. Dit
ondanks de aanwezigheid van veengronden in het westelijke deel van de gemeente, dat het thermisch
geleidingsvermogen negatief kunnen beïnvloeden. Doordat de veenlagen een geringe dikte hebben
en het watervoerende pakket relatief dik is, is de negatieve invloed te verwaarlozen. Gesteld kan
worden dat de bodem in de gemeente Horst a/d Maas zich dan ook goed leent voor de aanleg van
gesloten systemen.
Het eerste watervoerende pakket in de gemeente Horst a/d Maas is redelijk tot goed geschikt. De kD
waarden liggen over het algemeen tussen de 100 en 1000 m2/dag. Hierdoor kan er voldoende
grondwater aan het watervoerende pakket worden onttrokken. Op een enkele plaats is het eerste
watervoerende pakket ongeschikt. Hier is de kDwaarde te laag of heeft het watervoerende pakket
een te geringe dikte en is de hoeveelheid water die onttrokken kan worden gering.
Het tweede watervoerende pakket is over het algemeen ook geschikt voor open systemen. De kD
waarden liggen over het algemeen tussen de 100 en 1000 m2/dag of meer. Hierdoor kan er voldoende
grondwater aan het watervoerende pakket worden onttrokken.
Opgemerkt wordt dat het tweede watervoerende pakket het meest geschikt is voor de aanleg van
open systemen. Dit aangezien de kDwaarden hierbij hoger liggen dan in het eerste watervoerende
pakket.
In een aantal gebieden in de gemeente Horst a/d Maas gelden voor bodemenergiesystemen
juridische beperkingen. In waterwingebieden en grondwaterbeschermingsgebieden is aanleg van
bodemenergiesystemen juridisch in het geheel niet mogelijk.
In de gemeente Horst a/d Maas wordt voor de glastuinbouwgebieden Californië fase I en II verwacht
dat er drukte in de ondergrond ontstaat. De warmtevraag bij deze gebieden is namelijk groter dan het
warmteaanbod. Als alle glastuinbouwbedrijven een open systeem aanleggen is er op jaarbasis een
warmtetekort. Voor deze twee glastuinbouwgebieden wordt het noodzakelijk geacht om deze als
interferentiegebied aan te wijzen en voor de vergunningverlening beleid vast te stellen.
Voor geplande woningbouwprojecten wordt vooralsnog geen drukte in de ondergrond verwacht. Ook
voor het woningbouwproject “Hof te Berkel” in het bijzonder wordt, ondanks dat er al een open
systeem is aangelegd, drukte in de ondergrond nog niet aannemelijk geacht. Het aanwijzen van een
interferentiegebieden en het vaststellen van beleid voor de woningbouwprojecten is vooralsnog niet
noodzakelijk. Daarbij wordt het aannemelijk geacht dat het Wijzigingsbesluit bodemenergiesystemen
voldoende bescherming biedt om onderlinge interferentie tussen bodemenergiesystemen te
voorkomen.
Om de ordening van open systemen in de glastuinbouwgebieden Californië fase I en II te regelen
wordt de provincie Limburg geadviseerd deze gebieden als interferentiegebied aan te wijzen en beleid
vast te stellen voor de vergunningverlening. Er wordt geadviseerd dit in samenwerking met de
gemeente Horst a/d Maas te doen, aangezien afstemming met het gemeentelijk beleid noodzakelijk
kan zijn.
Voor de ordening van de open systemen in de glastuinbouwgebieden wordt aan bevolen de
systematiek te hanteren, zoals Californië B.V. dat voor het glastuinbouwgebied Californië fase I in een
kaart heeft vastgelegd. Verder wordt de provincie Limburg geadviseerd om samen met de gemeente
Horst a/d Maas en Californië B.V. in gesprek te gaan over de wijze waarop bij de twee
glastuinbouwgebieden de ordening van de open systemen in de ondergrond geregeld moet worden.
Tot slot wordt geadviseerd deze rapportage als advies aan het college van burgemeester en
wethouders van de gemeente Horst a/d Maas voor te leggen.

Toon meer
OrganisatieAvans Hogeschool
OpleidingEnvironmental Science for Sustainable Energy and Technology-Breda
AfdelingATGM Academie voor de technologie van Gezondheid en Milieu
PartnersGemeente Horst a/d Maas
Datum2013-06-03
TypeBachelor
TaalNederlands

Op de HBO Kennisbank vind je publicaties van 26 hogescholen

De grootste kennisbank van het HBO

Inspiratie op jouw vakgebied

Vrij toegankelijk